काठमाडौं - अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले  पाकिस्तानमा भएको अमेरिका–इरानबीचको युद्धविराम वार्ता कुनै सहमति बिना समाप्त भएपछि अमेरिकी नौसेनाले तुरुन्तै स्ट्रेट अफ होर्मुजमा प्रवेश गर्ने वा बाहिरिने जहाजहरूमाथि नाकाबन्दी सुरु गर्ने बताएका छन्।

२१ घण्टा लामो वार्तापछि पहिलो सार्वजनिक टिप्पणी दिँदै ट्रम्पले युद्धमा इरानको मुख्य दबाबको स्रोत हटाउने उद्देश्यले यस जलमार्गमा रणनीतिक नियन्त्रण कायम गर्न खोजिएको बताएका छन्। युद्ध सुरु हुनु अघि विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल आपूर्ति यही मार्गबाट हुने गर्थ्यो।

अमेरिकाको यस्तो नाकाबन्दीले विश्व ऊर्जा बजारलाई अझ अस्थिर बनाउन सक्ने देखिन्छ।

सामाजिक सञ्जालमार्फत ट्रम्पले आफूले अमेरिकी नौसेनालाई अन्तर्राष्ट्रिय पानीमा इरानलाई शुल्क तिरेका सबै जहाजहरूलाई रोक्न र जाँच गर्न निर्देशन दिएको बताएका छन्। अवैध शुल्क तिर्ने कुनै पनि जहाजले सुरक्षित यात्रा गर्न पाउने छैन, उनले भने। साथै अन्य देशहरू पनि यस नाकाबन्दीमा सहभागी हुने उनले बताएका छन् तर कुन देशहरू भन्ने खुलाएका छैनन्।

शान्तिपूर्ण रूपमा समुद्री मार्ग प्रयोग गर्ने स्वतन्त्रता अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारको आधारभूत सिद्धान्त मानिन्छ।

यसैबीच इरानको रिभोल्युसनरी गार्डले उक्त जलडमरूमध्य आफ्नो पूर्ण नियन्त्रणमा रहेको र गैर-सैन्य जहाजहरूका लागि खुला रहेको जनाएको छ। तर सैन्य जहाजहरूले प्रवेश गरेमा कडा प्रतिक्रिया दिइने चेतावनी इरानले दिएको  छ ।

यो प्रतिक्रिया अमेरिकी राष्ट्रपतिले उक्त जलडमरूमध्यमा तुरुन्त नाकाबन्दी सुरु गर्ने र अन्तर्राष्ट्रिय पानीमा इरानलाई शुल्क तिरेका प्रत्येक जहाजलाई रोक्ने घोषणा गरेपछि आएको हो।

इरानका संसदका सभामुख मोहमद बाकर घालीबारले पाकिस्तानमा भएको युद्धविराम वार्ता असफल हुनुमा अमेरिकालाई दोष दिएका छन्। उनले अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानी प्रतिनिधिमण्डलको विश्वास जित्न नसकेको बताएका छन्।

अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले भने इरानसँगको वार्ता कुनै सहमति बिना समाप्त भएको र आफूले अन्तिम र सबैभन्दा राम्रो प्रस्ताव प्रस्तुत गरेको दाबी गरेका छन्।

इरानले आफ्ना दुई जहाजहरूले उक्त जलडमरूमध्य पार गरेको भन्ने अमेरिकी दाबी अस्वीकार गरेको छ र कुनै पनि सैन्य जहाजले त्यहाँबाट पार गर्न खोजेमा कडा प्रतिक्रिया दिइने चेतावनी दिएको छ।